Wymiana świec zapłonowych – objawy usterek, jak je wymienić i ile to kosztuje?

Zużyte świece zapłonowe od zawsze stanowiły temat tabu w świecie motoryzacji. Nie są jednak ani szczególnie drogie, ani skomplikowane w swej budowie. Odpowiadają jednak w znacznym stopniu za prawidłową pracę silnika, spalanie i dostarczanie pełnej mocy w odpowiednim momencie.

Jeszcze 30 lat temu niemal każdy kierowca samodzielnie wymieniał lub, co gorsza, czyścił świece, tym samym uszkadzając je. W obecnych czasach sprawa jest nieco bardziej skomplikowana.

Świece zapłonowe – czym są i do czego służą?
Układ zapłonowy to element silnika benzynowego, bez którego niemożliwa byłaby jego praca. To on odpowiada za zapalenie mieszanki paliwowo-powietrznej w stosownym momencie i w sposób umożliwiający prawie całkowite jej spalenie. Bardzo istotne w tym układzie są właśnie świece zapłonowe. To one podają iskrę, dzięki której mieszanka w cylindrze wybucha i zamienia się w moc.

Jak to dokładnie działa? Pomiędzy elektrodami świecy przeskakuje wyżej wymieniona iskra. Odbywa się to w momencie sprężenia mieszanki paliwa z powietrzem. Iskra powoduje zapłon mieszanki w cylindrze, wyzwalając tym samym energię niezbędną do napędzania pojazdu. W trakcie pracy zmieniają się ciśnienie oraz temperatura, a sama świeca musi doskonale oddawać ciepło, aby się nie przepaliła.

Świeca zapłonowa to ostatni element układu zapłonowego. Jest on najtańszą częścią tego zespołu, ale też bardzo często zapominaną przy serwisowaniu jednostki napędowej. To właśnie ten mały element odpowiada za moc, zużycie paliwa oraz stuprocentową sprawność silnika. Warto więc bacznie mu się przyglądać i sprawdzić, co ile wymiana świec zapłonowych musi zostać przeprowadzona w danym silniku.

Warto także zwrócić uwagę, że świeca zapłonowa jako jeden z niewielu elementów w samochodzie od dziesięcioleci niemal nie zmieniła swojej budowy, a jej konstrukcja jest bardzo prosta. Ciekawe rozwiązanie stosowała swego czasu Alfa Romeo w silnikach typu Twin Spark. W 1914 roku, w wyścigowych modelach tego producenta zaczęto stosować dwie świece na cylinder. Polepszało to spalanie mieszanki, przez co dostarczana moc była wyższa, a samochód żwawiej reagował na pedał gazu. To rozwiązanie pozwalało także na podniesienie stopnia sprężania.

Pierwszy raz seryjnie to rozwiązanie zastosowano w modelu 75, który słyną z wielu ciekawych rozwiązań. Dostępne były odmiany 8 i 16 zaworowe i z powodzeniem stosowano technologię Twin Spark do wczesnych lat dwutysięcznych. Ostatnimi modelami z dwiema świecami zapłonowymi były Alfy 147 i GT.

Zużyte świece zapłonowe. Przyczyny i objawy zużycia
Objawy zużytych świec zapłonowych zostały opisane w dalszej części, ale każda usterka z czegoś wynika. Jedną z przyczyn zużycia świec zapłonowych jest długotrwała jazda z zanieczyszczonym filtrem powietrza. Podobnie jak w przypadku nieprawidłowo działającego układu wtryskowego, świeca pokrywa się sadzą.

Znacznie większy problem powstaje, gdy świeca pokryta jest olejem. Niestety w znakomitej większości przypadków może oznaczać to postrach wszystkich kierowców, czyli remont silnika. Usterkę powodują zużyte pierścienie, cylindry i prowadnice zaworów. Nieprawidłowa gospodarka olejowa w silniku sprawia, że dostarczana jest zbyt duża ilość oleju do komory spalania.

A jakie są objawy zużytych świec zapłonowych? Samochód ma problemy z odpalaniem na zimnym silniku, przerywa i szarpie. Na obrotomierzu można zauważyć falującą wskazówkę obrotów, a na stacji benzynowej wyższe rachunki za paliwo, ponieważ podwyższone spalanie to również objaw usterki w układzie zapłonowym. Jazda na niedogrzanych świecach powoduje dymienie z rury w ciemnym lub niebieskawym kolorze.

Zużycie świec zapłonowych objawia się stopniowo. Niestety mniej wprawieni kierowcy mogą mieć kłopot z wychwyceniem awarii. Zwlekanie z wymianą może być katastrofalne w skutkach. Gdy tylko pojawią się niepokojące symptomy awarii, należy udać się na wizytę do mechanika i skontrolować stan świec.

Co ile wymieniać świece zapłonowe?
W praktyce wymiana świec zapłonowych mogłaby odbywać się co około 100 tysięcy kilometrów. Mniej więcej takiego właśnie dystansu trzeba, aby świece dokonały swojego żywota. W teorii producenci zalecają wymianę już co 30 tysięcy kilometrów. Warto stosować się do tych zaleceń, nawet gdy ze świecami pozornie wszystko jest w porządku.

Co ważne, nie warto samemu dokonywać tej pozornie prostej czynności, jaką jest wymiana świec zapłonowych. Cena usługi waha się między 30 a 150 złotych w zależności od pojazdu i warsztatu, a zlecając to doświadczonym mechanikom, unikniesz wielu ewentualnych problemów. Negatywne skutki samodzielnej wymiany świec to m.in.:

złamanie izolatora, co powoduje problemy z jej wykręceniem,

za słabe dokręcenie może doprowadzić do uszkodzeń głowicy,

zbyt mocne dokręcenie spowoduje nieprawidłowe odprowadzenie ciepła,

uszkodzenie gwintu, co uniemożliwi montaż nowej świecy.

Samodzielna wymiana może przynieść jedynie pozorne oszczędności. Ceny świec zaczynają się od około 10 złotych, ale nieprawidłowa wymiana może doprowadzić do uszkodzeń o wartości nawet kilku tysięcy złotych!

Należy także zaznaczyć, że na rynku można spotkać drugi rodzaj świec – żarowe. Występują one w silnikach wysokoprężnych, a więc takich o samoczynnym zapłonie. Po co w takim razie dodatkowe źródło zapłonu? Mimo wysokiego ciśnienia, w niskich temperaturach może nie dojść do samozapłonu. Świeca żarowa pełni funkcje podgrzewacza powietrza, które znajduje się w cylindrze jeszcze przed odpaleniem silnika. Często też świeca żarowa podgrzewa powietrze jeszcze na początku pracy silnika.

Wymiana świec zapłonowych – zadbaj o swoje 4 kółka!
Remont silnika, czy wymiana świec zapłonowych? Cena tego drugiego jasno wskazuje, że warto zadbać o ten element układu zapłonowego. Często wartość zakupu nowych świec oraz ich wymiana w warsztacie to wydatek rzędu około 200-300 złotych. To bardzo niski koszt w porównaniu z remontem, którego koszty mogą sięgać kilku tysięcy złotych i na pewien czas wyłączyć pojazd z użytku.

Zużyte świece zapłonowe mogą być efektem zaniedbań, ale i usterek w silniku. Warto regularnie serwisować auto i podłączać je do komputera diagnostycznego, aby jak najszybciej dowiedzieć się o usterkach. Już sama jazda z zanieczyszczonym filtrem powietrza ma negatywny wpływ na stan układu zapłonowego.